بند اخلمد (سد تیموری)

بند اخلمد

بند اخلمد (سد تیموری) بندی تاریخی است معروف به سد تیموری (سلطان حسین بایقرا آخرین پادشاه تیموری) ، در مسیر رودخانه اخلمد، بنا شده از سنگ و آجر و ساروج میباشد.

.

برخی از صاحب نظران بنیان این سازه را به عهد تیموری و برخی دیگر به دوران صفویه نسبت می دهند که بر روی سنگ های آهکی دوران دوم زمین شناسی با مصالح سنگ، آجر و ملات ساروج ساخته شده است.

بند اخلمد را شاید بتوان یکى از بندهاى پایه اى ایران دانست که دیواره نسبتا ضعیف آن توسط پایه‌هاى استوانه‌اى پشتیبان تقویت شده‌اند. طول بند۲۲۵ متر و عرض آن در تاج ۱۱ متر و در بستر رودخانه ۱۳٫۵ متر و ارتفاع آن ۱۲ متر است.

این بند { بند اخلمد (سد تیموری) }، آب مورد نیاز کشاورزی دشت مشهد را تامین می نموده و در افزایش آب های زیرزمینی منطقه نیز موثر بوده است.

 

بند اخلمد (سد تیموری)
بند اخلمد (سد تیموری)

 

علیرغم گذشت بیش از ۷۰۰ سال از عمر این بناى تاریخى جز فرسودگى بخش هایى از آن سایر بخش ها سالم و پابرجا باقى مانده است. به منظور بهره بردارى مجدد از بند تاریخى اخلمد که یکى از اهداف اصلى آن جذب توریسم مى باشد نیاز به آب بندى مخزن از فعالیت هاى اصلى به شمار مى رود.

این سد اگرچه در حال حاضر به دلیل پر شدن دریاچه پشت آن قابل استفاده نیست اما در گذشته برای مهار آب‌های دره اخلمد و استفاده مناسب از آب آن بسیار مفید بوده‌است.

 

بند اخلمد (سد تیموری)
بند اخلمد (سد تیموری)

 

این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۰۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

…………………

ساروج از ابتکارات معماران ایرانی در دوران بسیار کهن است. برای ساختن آن نخست خاک رس و آهک را به نسبت شش و چهار مخلوط می‌کنند و گلی سفت می‌سازند و دو روز آن را ورز می‌دهند. بعد، قسمتی از خاکستر کوره‌های حمام را با مقداری مواد الیافی لوئی (تخم و پرزهای نوعی نی است) به آن اضافه می‌کنند و مخلوط تازه را با چوبهایی به قطر ده سانتیمتر می‌کوبند تا به خوبی باهم عجین شوند. (محمدیان، کوخردی، محمد ، “ «به یاد کوخرد» “، ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی)

 

بدون دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

معرفی اخلمد
اخلمد یا اخلومد ؟ دلیل نامگذاری یا وجه تسمیه اخلمد چیست؟

دلیل نامگذاری این روستای ییلاقی چیست؟ در کتاب اخلومد، یا بهشت خراسان نوشته مرحوم حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ ابراهیم غفاری (روحش قرین رحمت الهی باد) دو نظر متفاوت در مورد دلیل نامگذاری اخلمد یاد شده است. نظر اول بر گرفته از کتاب راهنمای خراسان صفحه ۱۵۰ است بدین …

دره پلنگ اخلمد
آبشار اخلمد
سفری دو روزه به دره شیر مرغ اخلمد

در ابن سفر دو روزه، انتهای آبشار اخلمد را معرفی می کنیم. معرفی “طناب انداز” یا همان “ریسمون کش” اخلمد چند آبشار دارد؟ دره پلنگ کجاست؟ با تشکر از لیدر گروه و معرفی کننده این مناطق آقای هادی جعفرپور تولید و تدوین محمود

اشخاص برجسته
ببار باران – دردنامه ای برای اخلمد

دردنامه ای از حسن حجگذار، هنرمند و کارگردان عزیز و موفق برای اخلمد، با عنوان ببار باران